تنى چند از مجاهدين راه آزادى عارف قزوينى ميرزا ابو القاسم معروف به عارف قزوينى در سال ( 1262 ه . ش ) در قزوين متولد شد ، تحصيلات مقدماتى را در قزوين زادگاه خود فراگرفت ، وى در شرح‌حال خود مىگويد : « پدر من آنطور كه بايد در تربيت من راه و روش درستى انتخاب نكرد ، بلكه آن مقدار كه گنجايش فكرى او بود مرا تربيت كرد ، او به دو موضوع اهميت مىداد : يكى حسن خط و ديگرى موسيقى ، مرا به چند مكتب فرستاد و پيش سه نفر از معلمان خوش خط تعليم گرفتم ، در سيزده سالگى نزد اولين معلم موسيقى ، مرحوم حاج صادق حرارى كه در عداد محترمين قزوين بود تعليم موسيقى گرفتم و چهارده ماه در خدمت او تلمذ كردم ، چون آواز خوشى داشتم ، پدرم به طمع افتاد كه روضه‌خوان شوم و از اين جهت تمام كارهاى خود را به من سپرد و حتى مرا وصى خود قرار داد . » عارف با ذوق و استعداد سرشارى كه داشت در سنين جوانى به سرودن شعر پرداخت و به سن هفده سالگى قصيده سرود و در همين سنين بود كه تحصيلات خود را رها كرد . عارف به واسطهء آواز خوش و قيافهء مردانه‌اى كه داشت مورد توجه دختر يكى از ملاكين قزوين واقع شد و او عشق عارف را به دل گرفت ؛ وى نيز متقابلا عاشق او شد ، لكن پدر و مادر دختر به اين وصلت راضى نشدند ، عشق اين دو دلداده دهها سال دوام يافت ، لكن به وصال نينجاميد ، شبى عارف بدون اراده و برحسب تقاضاى دوستان رهسپار تهران شد و با اعيان و رجال و درباريان مظفر الدينشاه و محمد عليشاه آشنا گرديد . وثوق الدوله كه خود از طبع شعر بىبهره نبود ، خواهان دوستى و مصاحبت او بود ، ولى عارف با اكراه اين دعوت را قبول كرد . عارف به وسيلهء وثوق الدوله با على اصغر خان اتابك آشنا شد و براى او آواز مىخواند و به وسيله او به دربار راه يافت و بارها به حضور شاه رسيد و مورد توجه خاص او قرار گرفت . تمايلات سياسى عارف : عارف يكى از شعراى آزاديخواه ايران است ، از روزى كه انقلاب مشروطيّت در ايران روى داد تا مدت شانزده سال با ملّت در تمام جريانات انقلابى همگام و همقدم بود و به واسطهء خطابه‌ها و نطقهاى مهيّج و بيان خواسته‌هاى ملّت ، در لباس شعر ، نارضايى خود و مردم را از اوضاع نمودار مىكرد و از تهييج احساسات ملّت به مخالفت با دستگاه ظلم و بيدادگرى حكام و زمامداران كشور كه از نزديك ديده بود كوتاهى نمىكرد ؛ مخصوصا موقعى كه مشروطيت ايران به دست محمد على ميرزا تعطيل